Gyşda ýyladyşhanalarda gidroponiki salatyň we pakçoýyň hasyllylygyny ýokarlandyrýan LED goşmaça çyrasynyň täsirini öwrenmek
[Gysgaça maglumat] Şanhaýda gyş köplenç pes temperatura we pes gün şöhlesi bilen ýüzbe-ýüz bolýar, şeýle hem ýyladyşhanada gidroponiki ýaprakly gök önümleriň ösüşi haýal we önümçilik sikli uzak bolýar, bu bolsa bazaryň islegini kanagatlandyryp bilmeýär. Soňky ýyllarda, tebigy yşyk ýetmezçilik edende, ýyladyşhanada gündelik toplanýan yşyk ekinleriň ösüşiniň zerurlyklaryny kanagatlandyryp bilmeýän kemçiligiň öwezini dolmak üçin belli bir derejede, ýyladyşhana ösdürip ýetişdirmekde we öndürmekde LED ösümlik goşmaça çyralary ulanylmaga başlandy. Synagda gyşda gidroponiki salat we ýaşyl göwde önümçiligini artdyrmak boýunça gözleg tejribesini geçirmek üçin ýyladyşhanada dürli yşyk hiline eýe bolan iki görnüşli LED goşmaça çyralar gurnaldy. Netijeler iki görnüşli LED çyralarynyň pakçoý we salat ösümlikleriniň her bir ösümliginiň täze agramyny ep-esli artdyryp biljekdigini görkezdi. Pakçoýyň hasyllylygy ýokarlandyrýan täsiri, esasan, ýapraklaryň ulalmagy we goýalmagy ýaly umumy duýgy hiliniň gowulanmagynda, salatyň hasyllylygy ýokarlandyrýan täsiri bolsa, esasan, ýapraklaryň sanynyň we gurak maddalaryň mukdarynyň artmagynda görkezilýär.

Yşyk ösümlikleriň ösüşiniň aýrylmaz bölegidir. Soňky ýyllarda LED çyralary ýokary fotoelektrik konwersiýa tizligi, sazlanyp bilinýän spektri we uzak hyzmat ediş möhleti sebäpli ýyladyşhana gurşawynda ösdürilip ýetişdirmekde we önümçilikde giňden ulanylýar [1]. Daşary ýurtlarda degişli ylmy-barlag işleriniň irki başlanmagy we ösen goldaw ulgamy sebäpli köp sanly uly göwrümli gül, miwe we gök önüm önümçiliginde yşyk goşmaça strategiýalary deňeşdirme boýunça doly ulanylýar. Hakyky önümçilik maglumatlarynyň köp mukdarda toplanmagy önüm öndürijilere önümçiligiň artmagynyň täsirini aýdyň çaklamaga mümkinçilik berýär. Şol bir wagtyň özünde, LED goşmaça yşyk ulgamyny ulananyňyzdan soňky girdeji bahalandyrylýar [2]. Şeýle-de bolsa, goşmaça yşyk boýunça häzirki ýerli ylmy-barlaglaryň köpüsi kiçi göwrümli yşyk hiline we spektral optimizasiýa tarap gönükdirilendir we hakyky önümçilikde ulanylyp bilinjek goşmaça yşyk strategiýalary ýok [3]. Köp ýerli önüm öndürijiler önümçilik zolagynyň howa şertlerine, öndürilýän gök önümleriň görnüşlerine we desgalaryň we enjamlaryň şertlerine garamazdan, goşmaça yşyklandyryş tehnologiýasyny önümçilige ulananlarynda bar bolan daşary ýurt goşmaça yşyklandyryş çözgütlerini gönüden-göni ulanarlar. Mundan başga-da, goşmaça yşyklandyryş enjamlarynyň gymmatlygy we ýokary energiýa sarp edilişi köplenç hakyky hasylyň we ykdysady girdejiniň hem-de garaşylýan täsiriň arasynda uly tapawut döredýär. Häzirki ýagdaý ýurtda yşyklandyryşyň goşmaça tehnologiýalaryny ösdürmek we wagyz etmek, şeýle hem önümçiligi artdyrmak üçin amatly däl. Şonuň üçin, ösen LED goşmaça yşyklandyryş önümlerini hakyky içerki önümçilik şertlerine laýyk ornaşdyrmak, ulanyş strategiýalaryny optimizirlemek we degişli maglumatlary toplamak gyssagly zerurlykdyr.

Gyş möwsümi täze ýaprakly gök önümlere uly isleg bildirilýän möwsümdir. Gyşky döwürde ýaprakly gök önümleriň ösmegi üçin açyk howa meýdanlaryna garanyňda has amatly şertleri döredip biler. Şeýle-de bolsa, bir makalada käbir köne ýa-da arassa bolmadyk ýyladyşhanalaryň gyşky döwürde ýagtylyk geçirijiliginiň 50% -den azdygy bellenilýär. Mundan başga-da, gyşky döwürde uzak möhletli ýagyşly howa hem bolýar, bu bolsa ýyladyşhanany pes temperatura we pes ýagtylyk şertlerinde saklamaga mejbur edýär, bu bolsa ösümlikleriň kadaly ösüşine täsir edýär. Yşyk gyşky döwürde gök önümleriň ösmegi üçin çäklendiriji faktora öwrüldi [4]. Hakyky önümçilige girizilen Ýaşyl Kub synagda ulanylýar. Suwuk akymly ýaprakly gök önümleri ekmek ulgamy Signify (Hytaý) Investment Co., Ltd.-niň dürli gök ýagtylyk gatnaşyklary bolan iki sany LED ýokarky yşyk moduly bilen utgaşdyrylýar. Bazarda isleg has ýokary bolan iki sany ýaprakly gök önüm bolan salat we pakçoý ekmek, gyşky ýyladyşhanada LED yşyklandyryş arkaly gidroponik ýaprakly gök önümleriň önümçiliginiň hakyky artmagyny öwrenmegi maksat edinýär.

Materiallar we usullar
Synag üçin ulanylan materiallar

Synagda ulanylan synag materiallary salat we paççoý gök önümleri boldy. Salat görnüşi bolan "Ýaşyl ýaprakly salat" "Pekin Dingfeng Modern Agriculture Development Co., Ltd." kompaniýasyndan, pakçoý görnüşi bolan "Brilliant Green" bolsa Şanhaý oba hojalyk ylymlary akademiýasynyň Bagçylyk institutyndan getirilýär.

Eksperimental usul

Synag 2019-njy ýylyň noýabr aýyndan 2020-nji ýylyň fewral aýyna çenli “Şanhaý ýaşyl kub oba hojalyk ösüş kompaniýasy” kompaniýasynyň Sunqiao bazasynyň Wenluo görnüşli aýna ýyladyşhanasynda geçirildi. Jemi iki gezek gaýtalanýan synag geçirildi. Synagyň birinji tapgyry 2019-njy ýylyň ahyrynda, ikinji tapgyry bolsa 2020-nji ýylyň başynda geçirildi. Ekilenden soň, synag materiallary nahallary ösdürmek üçin emeli ýagtylykly howa otagyna ýerleşdirildi we suwaryş ulanyldy. Nahallary ösdürmek döwründe suwaryş üçin EC 1.5 we pH 5.5 bolan gidroponik gök önümleriň umumy iýmit ergini ulanyldy. Nahallar 3 ýapraga we 1 ýürek tapgyryna ýetenden soň, olar ýaşyl kubik ýoly görnüşli ýüzleý akymly ýaprakly gök önümleri ekmek düşegine ekildi. Ekilenden soň, ýüzleý akymly iýmit ergini aýlanyş ulgamy gündelik suwaryş üçin EC 2 we pH 6 iýmit ergini ulandy. Suwaryş ýygylygy suw bilen üpjün edilende 10 minut, suw bilen üpjün edilende bolsa 20 minut boldy. Synagda gözegçilik topary (çyra goşundysy ýok) we bejeriş topary (LED çyra goşundysy) bellenildi. CK aýna ýyladyşhanasynda yşyk goşmaçasy bolmazdan ekildi. LB: aýna ýyladyşhanasynda ekilenden soň yşyk goşmaçasy hökmünde drw-lb Ho (200W) ulanyldy. Gidroponiki gök önüm örtüginiň ýüzündäki yşyk akymynyň dykyzlygy (PPFD) takmynan 140 μmol/(㎡·S) boldy. MB: aýna ýyladyşhanasynda ekilenden soň, drw-lb (200W) yşyk goşmaçasy hökmünde ulanyldy we PPFD takmynan 140 μmol/(㎡·S) boldy.

Synag ekmegiň birinji tapgyry 2019-njy ýylyň 8-nji noýabry, ekmegiň bolsa 2019-njy ýylyň 25-nji noýabry. Synag toparynyň ýagtylyk üçin goşmaça iýmitlendirme wagty sagat 6:30-dan 17:00-a çenli; synag ekmegiň ikinji tapgyry 2019-njy ýylyň 30-njy dekabry, ekmegiň wagty bolsa 2020-nji ýylyň 17-nji ýanwary, synag toparynyň goşmaça iýmitlendirme wagty bolsa sagat 4:00-dan 17:00-a çenli.
Gyşda güneşli howada, ýyladyşhana her gün howa çalşyrmak üçin lyuky, gapdal plýonkany we wentylýatory sagat 6:00-dan 17:00-a çenli açýar. Gije temperatura pes bolanda, ýyladyşhana 17:00-dan 18:00-a çenli (ertesi gün) asman penjiresini, gapdal rulon plýonkany we wentylýatory ýapýar we gijeki ýylylygy saklamak üçin ýyladyşhanadaky ýylylyk izolýasiýa perdesini açýar.

Maglumatlary ýygnamak

Ösümligiň beýikligi, ýapraklarynyň sany we her ösümligiň täze agramy Qingjingçaýyň we salatyň ýerüsti böleklerini ýygnap alnandan soň alyndy. Täze agramy ölçenensoň, ol peje goýuldy we 75℃-de 72 sagatlap guradyldy. Gutarandan soň, gurak agramy kesgitlenildi. Ýyladyşhanadaky temperatura we Fotosintez Foton Akymynyň Dykyzlygy (PPFD, Fotosintez Foton Akymynyň Dykyzlygy) her 5 minutda temperatura datçigi (RS-GZ-N01-2) we fotosintez taýdan işjeň şöhlelenme datçigi (GLZ-CG) tarapyndan ýygnalýar we ýazylyp alynýar.

Maglumatlary seljermek

Çyranyň ulanylyş netijeliligini (LUE, Çyranyň ulanylyş netijeliligi) aşakdaky formula boýunça hasaplaň:
LUE (g/mol) = birlik meýdana düşýän gök önümleriň hasyly / ekilenden hasyl ýygnalýança gök önümleriň birlik meýdana düşýän umumy ýagtylyk mukdary
Gury maddanyň mukdaryny aşakdaky formula boýunça hasaplaň:
Gury maddanyň mukdary (%) = her ösümligiň gurak agramy/her ösümligiň täze agramy x 100%
Eksperimentdäki maglumatlary seljermek we tapawudyň ähmiýetini seljermek üçin Excel2016 we IBM SPSS Statistics 20 ulanyň.

Materiallar we usullar
Yşyk we temperatura

Synag işiniň birinji tapgyry ekilenden hasyl ýygnalýança 46 gün, ikinji tapgyry bolsa ekilenden hasyl ýygnalýança 42 gün dowam etdi. Synag işiniň birinji tapgyrynda ýyladyşhanadaky ortaça günlük temperatura esasan 10-18 ℃ aralygynda boldy; synag işiniň ikinji tapgyrynda ýyladyşhanadaky ortaça günlük temperaturanyň üýtgemeleri synag işiniň birinji tapgyryndakydan has güýçli bolup, iň pes günlük ortaça temperatura 8.39 ℃ we iň ýokary günlük ortaça temperatura 20.23 ℃ boldy. Günlük ortaça temperatura ösüş prosesinde umumy ýokarlanma meýlini görkezdi (1-nji surat).

Tejribäniň birinji tapgyrynda, ýyladyşhanadaky günlük ýagtylyk integraly (DLI) 14 mol/(㎡·D)-den az üýtgedi. Tejribäniň ikinji tapgyrynda, ýyladyşhanadaky tebigy ýagtylygyň günlük umumy mukdary umumy ýokarlanma meýlini görkezdi, ol 8 mol/(㎡·D)-den ýokary boldy we iň ýokary baha 2020-nji ýylyň 27-nji fewralynda peýda boldy, ol 26,1 mol/(㎡·D) boldy. Tejribäniň ikinji tapgyrynda ýyladyşhanadaky tebigy ýagtylygyň günlük umumy mukdarynyň üýtgemegi tejribe işiniň birinji tapgyryndakydan has uly boldy (2-nji surat). Tejribäniň birinji tapgyrynda goşmaça ýagtylyk toparynyň umumy günlük umumy ýagtylyk mukdary (tebigy ýagtylyk DLI we LED goşmaça ýagtylyk DLI-niň jemi) köp wagt 8 mol/(㎡·D)-den ýokary boldy. Tejribäniň ikinji tapgyrynda goşmaça ýagtylyk toparynyň umumy günlük toplanan ýagtylyk mukdary köp wagt 10 mol/(㎡·D)-den köp boldy. Ikinji tapgyrda goşmaça ýagtylygyň umumy toplanan mukdary birinji tapgyrdakydan 31,75 mol/㎡ köp boldy.

Ýaprakly gök önümleriň hasyllylygy we ýeňil energiýanyň ulanylyşynyň netijeliligi

●Synagyň birinji tapgyrynyň netijeleri
3-nji suratdan LED goşundysy bolan pakçoýyň has gowy ösýändigini, ösümlik görnüşiniň has ykjamdygyny we ýapraklarynyň goşmaça däl CK-dan has uly we galyňdygyny görmek bolýar. LB we MB pakçoý ýapraklary CK-dan has ýagty we garaňky ýaşyl reňkde. 4-nji suratdan LED goşmaça çyrasy bolan salatyň goşmaça çyrasy bolmadyk CK-dan has gowy ösýändigini, ýapraklaryň sanynyň köpdigini we ösümlik görnüşiniň has dolydygyny görmek bolýar.

1-nji tablisadan görnüşi ýaly, CK, LB we MB bilen işlenen pakçoýlaryň ösümligiň beýikliginde, ýaprak sanynda, gurak maddalaryň mukdarynda we ýagtylyk energiýasyny ulanmagyň netijeliliginde düýpli tapawut ýok, ýöne LB we MB bilen işlenen pakçoýlaryň täze agramy CK-nyňkydan ep-esli ýokary; LB we MB bilen işlenende dürli gök yşyk gatnaşyklary bolan iki LED ösüş çyrasynyň arasynda ösümligiň täze agramynda düýpli tapawut ýokdy.

2-nji tablisadan görnüşi ýaly, LB bejergisinde salatyň ösümliginiň beýikligi CK bejergisindekiden has ýokarydy, ýöne LB bejergisi bilen MB bejergisiniň arasynda düýpli tapawut ýokdy. Üç bejerginiň arasynda ýapraklaryň sanynda düýpli tapawutlar bardy we MB bejergisinde ýapraklaryň sany iň ýokarydy, ýagny 27 boldy. LB bejergisinde her ösümligiň täze agramy iň ýokarydy, ýagny 101g boldy. Iki toparyň arasynda hem düýpli tapawut bardy. CK we LB bejergileriniň arasynda gurak maddalaryň mukdarynda düýpli tapawut ýokdy. MB-niň mukdary CK we LB bejergilerinden 4,24% ýokarydy. Üç bejerginiň arasynda ýagtylygyň netijeliliginde düýpli tapawutlar bardy. Iň ýokary ýagtylygyň netijeliligi LB bejergisinde boldy, ol 13,23 g/mol, iň pesi bolsa CK bejergisinde boldy, ol 10,72 g/mol boldy.

●Ikinji tapgyr synag netijeleri

3-nji tablisadan görnüşi ýaly, MB bilen işlenen Pakçoýyň ösümliginiň beýikligi CK-dan has ýokarydy we onuň bilen LB bejergisiniň arasynda düýpli tapawut ýokdy. LB we MB bilen işlenen Pakçoýyň ýapraklarynyň sany CK bilen işlenenden has ýokarydy, ýöne goşmaça ýeňil bejergileriň iki toparynyň arasynda düýpli tapawut ýokdy. Üç bejerginiň arasynda ösümligiň täze agramynda düýpli tapawutlar bardy. CK-da ösümligiň täze agramy iň pes bolup, 47 g, MB bejergisi bolsa iň ýokary bolup, 116 g boldy. Üç bejerginiň arasynda gurak maddalaryň mukdarynda düýpli tapawut ýokdy. Yşyk energiýasyny ulanmagyň netijeliliginde düýpli tapawutlar bar. CK pes bolup, 8,74 g/mol, MB bejergisi bolsa iň ýokary bolup, 13,64 g/mol.

4-nji tablisadan görnüşi ýaly, üç bejeriş usulynda salatyň ösümlik beýikliginde düýpli tapawut ýokdy. LB we MB bejerişlerinde ýapraklaryň sany CK-dakydan has ýokarydy. Olaryň arasynda MB ýapraklarynyň sany iň ýokary bolup, 26 sany boldy. LB we MB bejerişleriniň arasynda ýapraklaryň sanynda düýpli tapawut ýokdy. Goşmaça ýeňil bejerişleriň iki toparynyň her ösümligiň täze agramy CK-dakydan has ýokarydy we MB bejerişinde her ösümligiň täze agramy iň ýokary bolup, 133g boldy. LB we MB bejerişleriniň arasynda hem düýpli tapawutlar bardy. Üç bejeriş usulynda gurak maddalaryň mukdarynda düýpli tapawutlar bardy we LB bejerişiniň gurak maddalaryň mukdary iň ýokary bolup, 4,05% boldy. MB bejerişiniň ýagtylyk energiýasyny ulanmak netijeliligi CK we LB bejerişinden has ýokarydyr, ol 12,67 g/mol.

Tejribäniň ikinji tapgyrynda goşmaça ýagtylyk toparynyň umumy DLI-si, tejribe işiniň birinji tapgyrynda şol bir kolonizasiýa günlerindäki DLI-den has ýokary boldy (1-2-nji surat) we tejribe işiniň ikinji tapgyrynda goşmaça ýagtylyk bejeriş toparynyň goşmaça ýagtylyk wagty (4:00-00-17:00). Tejribäniň birinji tapgyry bilen deňeşdirilende (6:30-17:00), ol 2,5 sagat artdy. Pakçoýyň iki tapgyrynyň hasyl ýygnamak wagty ekilenden 35 gün soň boldy. Iki tapgyrda CK aýratyn ösümliginiň täze agramy meňzeşdi. Tejribäniň ikinji tapgyrynda CK bilen deňeşdirilende, LB we MB bejergisinde her ösümligiň täze agramyndaky tapawut, tejribeleriň birinji tapgyrynda CK bilen deňeşdirilende her ösümligiň täze agramyndaky tapawutdan has uly boldy (1-nji tablisa, 3-nji tablisa). Tejribäniň ikinji tapgyrynyň hasyl ýygnamak wagty ekilenden 42 gün soň boldy, tejribeäniň birinji tapgyrynyň hasyl ýygnamak wagty bolsa ekilenden 46 gün soň boldy. Synag salatynyň ikinji tapgyry CK ýygnalanda kolonizasiýa günleriniň sany birinji tapgyrdakydan 4 gün az boldy, ýöne her ösümligiň täze agramy synaglaryň birinji tapgyryndakydan 1,57 esse köp (2-nji we 4-nji tablisalar) we ýagtylyk energiýasyny ulanmagyň netijeliligi hem meňzeş. Temperaturanyň ýuwaş-ýuwaşdan gyzmagy we ýyladyşhanadaky tebigy ýagtylygyň ýuwaş-ýuwaşdan artmagy bilen, salat önümçiliginiň sikliniň gysgalýandygyny görmek bolýar.

Materiallar we usullar
Synag işleriniň iki tapgyry, esasan, Şanhaýda tutuş gyş möwsümini öz içine aldy we gözegçilik topary (CK) gyşda pes temperatura we pes gün şöhlesi astynda ýyladyşhanada gidroponik ýaşyl saplagyň we salatyň hakyky önümçilik ýagdaýyny deňeşdirme boýunça dikeltmegi başardy. Yşyk goşundysy synag topary iki tapgyr synagda iň intuitiw maglumat indeksine (ösümligiň täze agramy) uly täsir etdi. Olaryň arasynda Pakçoýyň hasyllylygyny ýokarlandyrýan täsiri şol bir wagtyň özünde ýapraklaryň ululygynda, reňkinde we galyňlygynda öz beýanyny tapdy. Emma salat ýapraklaryň sanyny köpeltmäge meýilli we ösümlik görnüşi has doly görünýär. Synag netijeleri, ýagty goşundysynyň iki gök önüm kategoriýasynyň ekilmeginde täze agramy we önümiň hilini gowulandyryp biljekdigini, şeýlelik bilen gök önümleriň täjirçilik derejesini ýokarlandyrýandygyny görkezýär. Pakçoý gyzyl-ak, pes gök we gyzyl-ak, orta gök LED ýokarky yşyk modullary goşmaça yşyksyz ýapraklara garanyňda has garaňky ýaşyl we ýalpyldawuk görnüşde, ýapraklar has uly we galyň, şeýle hem tutuş ösümlik görnüşiniň ösüş meýili has ykjam we güýçli. Şeýle-de bolsa, "mozaika salaty" açyk ýaşyl ýaprakly gök önümlere degişlidir we ösüş prosesinde reňkiň üýtgeýänligi aýdyň däl. Ýaprak reňkiniň üýtgemegi adam gözi üçin aýdyň däl. Gök çyranyň degişli paýy ýapraklaryň ösüşine we fotosintez pigmentiniň sintezine ýardam edip, düwünleriň arasyndaky uzalmagyň öňüni alyp biler. Şonuň üçin, ýagtylyk goşundysy toparyndaky gök önümler daşky görnüşi boýunça sarp edijiler tarapyndan has köp halaýar.

Synagyň ikinji tapgyrynda goşmaça yşyk toparynyň umumy gündelik toplanan ýagtylyk mukdary synagyň birinji tapgyrynda şol bir kolonizasiýa günlerinde DLI-den has ýokary boldy (1-2-nji surat) we goşmaça yşyk bilen bejeriş toparynyň ikinji tapgyrynyň goşmaça yşyk wagty (4: 00-17: 00) synagyň birinji tapgyry (6:30-17: 00) bilen deňeşdirilende 2,5 sagat artdy. Pakçoýyň iki tapgyrynyň hasyl ýygnamak wagty ekilenden 35 gün soň boldy. Iki tapgyrda CK-nyň täze agramy meňzeşdi. Synaglaryň ikinji tapgyrynda LB we MB bejergisi bilen CK-nyň arasyndaky ösümlik üçin täze agramdaky tapawut synaglaryň birinji tapgyrynda CK bilen ösümlik üçin täze agramdaky tapawutdan has uly boldy (1-nji tablisa we 3-nji tablisa). Şonuň üçin, ýagtylyk goşundysynyň wagtyny uzaltmak gyşda jaýda ösdürilip ýetişdirilýän gidroponik Pakçoý önümçiliginiň artmagyna ýardam edip biler. Ikinji tapgyr synag salatynyň hasylynyň ýygnalýan wagty ekilenden 42 gün soň, birinji tapgyr synag salatynyň hasylynyň ýygnalýan wagty bolsa ekilenden 46 gün soň boldy. Ikinji tapgyr synag salatynyň hasyly ýygnalanda, CK toparynyň kolonizasiýa günleriniň sany birinji tapgyrdakydan 4 gün az boldy. Şeýle-de bolsa, bir ösümligiň täze agramy synaglaryň birinji tapgyrynyňkydan 1,57 esse köp boldy (2-nji tablisa we 4-nji tablisa). Yşyk energiýasyny ulanmagyň netijeliligi meňzeşdi. Temperaturanyň ýuwaş-ýuwaş ýokarlanmagy we ýyladyşhanadaky tebigy yşyk kem-kemden artmagy bilen (1-2-nji surat), salat önümçiliginiň siklini degişlilikde gysgaldyp boljakdygyny görmek bolýar. Şonuň üçin gyşda pes temperaturada we pes gün şöhlesinde ýyladyşhana goşmaça yşyk enjamlaryny goşmak salat önümçiliginiň netijeliligini netijeli ýokarlandyryp, soňra önümçiligi artdyryp biler. Synaglaryň birinji tapgyrynda ýaprak menyu ösümliginiň goşmaça yşyk energiýa sarp edilişi 0,95 kW/sag boldy, synaglaryň ikinji tapgyrynda bolsa ýaprak menyu ösümliginiň goşmaça yşyk energiýa sarp edilişi 1,15 kW/sag boldy. Iki tapgyr synaglaryň arasynda Pakçoýyň üç bejergisiniň ýagtylyk sarp edilişi bilen deňeşdirilende, ikinji synagda energiýa ulanyş netijeliligi birinji synagdakydan pes boldy. Ikinji synagda salat ýapragy CK we LB goşmaça ýagtylyk bejergi toparlarynyň ýagtylyk energiýa ulanyş netijeliligi birinji synagdakydan birneme pes boldy. Munuň mümkin sebäbi ekilenden soň bir hepde içinde pes günlük ortaça temperatura şitil döwrüniň has uzaga çekmegine sebäp bolýar we synag wagtynda temperatura birneme ýokarlansa-da, aralyk çäklidi we umumy günlük ortaça temperatura henizem pes derejede boldy, bu bolsa ýaprakly gök önümleriň gidroponikasy üçin umumy ösüş sikliniň dowamynda ýagtylyk energiýasyny ulanmagyň netijeliligini çäklendirdi. (1-nji surat).

Synag wagtynda iýmit ergininiň howdany ýyladyş enjamlary bilen üpjün edilmändi, şonuň üçin gidroponik ýaprakly gök önümleriň kök gurşawy hemişe pes temperaturada boldy we gündelik ortaça temperatura çäkli boldy, bu bolsa gök önümleriň LED goşmaça çyrasyny uzaltmak arkaly artan gündelik toplanan yşygy doly peýdalanmagyna päsgel berdi. Şonuň üçin gyşda ýyladyşhanada yşygy goşmaça berende, önümçiligi artdyrmak üçin yşygy goşmaça bermegiň täsirini üpjün etmek üçin degişli ýylylygy saklamak we ýyladyş çärelerini göz öňünde tutmak zerurdyr. Şonuň üçin gyşky ýyladyşhanada yşygy goşmaça bermegiň we hasylyň artmagynyň täsirini üpjün etmek üçin ýylylygy saklamak we temperaturany ýokarlandyrmak üçin degişli çäreleri göz öňünde tutmak zerurdyr. LED goşmaça çyrasyny ulanmak önümçilik çykdajylaryny belli bir derejede artdyrar we oba hojalyk önümçiliginiň özi ýokary hasyl berýän pudak däl. Şonuň üçin, gyşky ýyladyşhanada gidroponik ýaprakly gök önümleriň hakyky önümçiliginde goşmaça yşygy strategiýasyny nädip optimizirlemeli we beýleki çäreler bilen hyzmatdaşlyk etmeli, şeýle hem netijeli önümçiligi gazanmak we yşygyň energiýasyny ulanmagyň netijeliligini we ykdysady peýdasyny ýokarlandyrmak üçin goşmaça yşygy enjamlaryny nädip ulanmalydygy barada, önümçilik synaglaryny dowam etdirmek zerurdyr.

Uthorsazyjylar: imiming Ji, Kang Liu, Sýanping Zhangang, Honglei Mao (Şanhaý ýaşyl kub oba hojalygyny ösdürmek kärhanasy).
Makalanyň çeşmesi: Oba hojalyk inženerçiligi tehnologiýasy (Parnik bagçylygy).

Salgylanmalar:
[1] Jianfeng Dai, Philips-iň bagbançylyk LED-lerini ýyladyşhana önümçiliginde ulanmak tejribesi [J]. Oba hojalyk inženerçiligi tehnologiýasy, 2017, 37 (13): 28-32
[2] Sýaoling Ýang, Lanfang Song, Zhengli Jin we beýlekiler. Goragly miweler we gök önümler üçin ýeňil goşundy tehnologiýasynyň ulanylyş ýagdaýy we geljegi [J]. Demirgazyk bagbançylygy, 2018 (17): 166-170
[3] Sýaoýing Liu, Zhigang Xu, Xuelei Jiao we beýlekiler. Ösümlik yşyklandyryşynyň ylmy-barlag we ulanylyş ýagdaýy we ösüş strategiýasy [J]. Yşyklandyryş inženerçiligi žurnaly, 013, 24 (4): 1-7
[4] Jing Xie, Hou Cheng Liu, Wei Song Shi we beýlekiler. Yşyk çeşmesiniň we ýagtylygyň hilini gözegçilikde saklamagyň ýyladyşhana gök önümlerini öndürmekde ulanylyşy [J]. Hytaý gök önümleri, 2012 (2): 1-7